• Alice de Jong

De UIT knop bij spanningsklachten



Herken jij dat jouw lichaam 'AAN' staat? Voel jij dat je lichaam gespannen is? Heb je klachten die niet over gaan of steeds weer terug komen? Heb je overprikkeling,- en/of burn-out symptomen?


Gespannen/harde spieren: Pijnlijke nek- en schouderspieren, rugklachten.

Oog of gezichtsspanningen

Migraine

Strak op elkaar geklemde tanden, tandenknarsen

Nervositeit

Duizeligheid

Gebrek aan energie

Moeite met slapen

Langdurige klachten

Verteringsklachten (oa darmen)


Veel cliënten die bij mij of andere therapeuten komen, hebben vaak deze klachten. Maar als deze symptomen niet vanuit de bron worden bekeken en behandeld dan kunnen ze terug komen of gaan nooit helemaal weg. De oorzaak zit bij deze klachten in een disbalans in het stress,- en herstel zenuwstelsel. Hoe werkt dat? En hoe vind je dan die UIT knop voor lichaam en geest?


De basis: het zenuwstelsel


Als jouw zenuwstelsel langere tijd in de actie stand staat en niet genoeg naar de rust stand kan zakken, ontwikkeld je lichaam en geest klachten zoals hierboven beschreven.


De theorie waarbij het zenuwstelsel, vooral de nervus vagus, een belangrijke onderdeel is bij lichamelijke spanningsklachten heet de polyvagaal theorie. De ontdekker, Dr Stephen Porges, heeft een wereld geopend met deze wetenschappelijke verklaring voor (langdurige) spanningsklachten.


Het lichaam wordt bestuurd door het zenuwstelsel. Het netwerk tussen hoofd en lichaam. Deze zorgt voor een juiste samenwerking binnen je lichaam en de juiste reactie op prikkels van buitenaf. Hét systeem voor contact en wisselwerking tussen mens en zijn omgeving.


Het zenuwstelsel is op te delen in:

Centrale zenuwstelsel:

-De hersenen: ontvangt en verwerkt informatie, genereert gedachten en emoties.

-Het ruggenmerg: vervoert signalen van,- en naar de hersenen.


Perifeer zenuwstelsel: dit zijn de zenuwen die vanuit het ruggenmerg naar buiten treden: naar de armen, benen en romp. Deze kunnen we indelen in sensorisch: informatie doorgeven aan de hersenen, van lichaam naar brein. En motorisch is het aansturen van bewegingen en klieren.


Al deze bewegingen, aansturingen en processen gebeuren deels bewust, omdat wij een beweging willen maken, dit gaat via het somatische zenuwstelsel. Maar grotendeel onbewust en dus automatisch: het autonome, of onwillekeurige, zenuwstelsel.


AAN en UIT-staan


Binnen het autonome (automatische) zenuwstelsel hebben wij twee standen; gas en rem of 'AAN en UIT'.

AAN=Orthosympaticus: vechten, vluchten, bevriezen

UIT=Parasympaticus: rust en herstel.


Het orthosympaticus werkt als een gaspedaal, gericht op actie. En parasympaticus werkt als een rem, gericht op rust. Beiden hebben constant invloed op spieren en organen en zorgen voor de juiste reactie bij een prikkel. In een gezonde toestand zijn deze in balans, zo kan jij reageren op prikkels maar ook weer tot rust komen en herstellen.


Bescherming en overleving


Hoe reageert een zenuwstelsel (lichaam) op gevaar of een interpretatie van gevaar?

Reptielen bijvoorbeeld overleven door bevriezen. Zoogdieren, en mensen, overleven door vluchten, vechten of bevriezen.


De nervus vagus, onderdeel van het autonome zenuwstelsel, is de grootste hersenzenuw en geeft voor 80% informatie van het lichaam aan het brein. De informatie wordt in een mum van tijd beoordeeld: is het belangrijk genoeg en is er gevaar of is het veilig. Bij ook maar de kleinste tekenen van gevaar gaat het lichaam automatisch over in een beschermingsreactie: vechten, vluchten of bevriezen. Vaak zo snel dat het logisch denkende brein hier geen invloed op heeft.



Stress


Nu komen we eigenlijk bij de kern. Waarom staat het zenuwstelsel dan AAN? En zakt niet meer goed of niet genoeg naar de UIT stand?

Een trauma, of langdurige stress, stimuleert intensieve, lichamelijke reactie om ons te beschermen tegen gevaar. Bij tekenen en activering van stress, orthosympaticus, kunnen we in de volgende reacties terecht komen:


Vechten, vlucht : hyperarousal: snellere ademhaling, alertheid, waakzaamheid, verhoging hartritme en bloeddruk. Hogere spierspanning en toename cognitieve verwerking en agressieve reactie.

Bevriezen> hypoarousal: Afsluiten van wat we voelen: gedempt voelen, heel vaak moe, lusteloos, pijn in het hele lichaam, gevoel van niet echt aanwezig zijn, afgesloten voelen. Slap of verstard, passieve reactie.


Behalve trauma kan ook stress, gerelateerd aan onze ouders/verzorgers (we noemen dit hechtingstrauma), leiden tot overlevingsreacties. Hier in een andere blog meer over.


De trigger


Nadat je uit een bedreigende/stressvolle situatie bent gekomen moet je de opgebouwde energie ontladen en verwerken. Dit kan door te trillen, zweten, huilen of anderen lichamelijke reacties. Als deze niet komt dan wordt het trauma opgeslagen in het lichaam. Om het dan maar te parkeren voor als we wel tijd/ruimte hebben om het te verwerken. In de hoop dat die ooit komt..


Na zo een niet verwerkt of losgelaten trauma of langdurige stress kan ons emotionele brein, limbisch brein, op een situatie in het nu reageren alsof je nog steeds in die bedreigende/stressvolle situatie van vroeger zit. De situatie van nu is dan een trigger, jouw systeem voelt/ ervaart gevaar en stress en je staat AAN.


Door stressvolle gebeurtenissen en ervaringen van vroeger die niet verwerkt en ontladen zijn, kan het zijn dat het lichaam vaak of te lang in de orthosympathicus (stress stand) heeft gestaan. En ook nu steeds weer getriggerd wordt. Deze spanningspatronen belichamen we vaak in onze houding en beweging. Dit kan resulteren in de volgende symptomen:


- Gespannen/harde spieren. Pijnlijke nek- en schouderspieren, rugklachten, oog of gezichtsspanningen.

- Migraine

- Strak op elkaar geklemde tanden, tandenknarsen.

- Nervositeit

- Duizeligheid

- Klomp in de keel

- Prikkelbaarheid, woede

- Gebrek aan energie

- Neiging om gemakkelijk te huilen

- Nachtmerries

- Rusteloosheid

- Moeite met slapen

- Overmatige zorgen

- Moeite met concentreren

- Vergeetachtigheid

- Frustratie

- Depressie

- Tinnitus

- Overprikkeling: geluid, licht.

- Slechte spijsvertering

- Constipatie

- Maag problemen

- Verlies van eetlust

- Overmatig eten

- Frequente griep

- Allergieën

- Overmatig of onredelijk wantrouwen

- Moeite met het maken van afspraken

- Verlies van interesse in seks

- Overmatig piekeren

- Moeite met concentreren

- Moeite met onthouden

- Moeite met het nemen van beslissingen

- Overmatige menstruatiepijn

- Huid problemen


En dit is nog maar een deel van de klachten.


Lichaamswijsheid voor herstel


We hebben vaak niet geleerd te vertrouwen op de wijsheid van ons lichaam, op natuurlijke zelfhelende mechanismen en behoeften. Hoewel cognitieve oplossingsgerichte mogelijkheden soms helpen, betalen we de prijs voor de zelf beschermende patronen van het verleden. Deze hebben we toen natuurlijk ontwikkeld om te kunnen omgaan met moeilijke omstandigheden. Maar hierdoor hebben we vaak ook het contact verloren met onze potentie om te kunnen helen en groeien door te luisteren naar ons eigen lichaam.


Therapieën zoals cranio sacraal therapie gebruik de wijsheid van het lichaam en ondersteund de ontlading van de vastgezette emoties en stress. En verminderen daaraan gekoppelde spanningspatronen die opgeslagen zijn in jouw lichaam, in het bindweefsel. Triggers die normaal metéén, onbewust, het stress zenuwstelsel activeren, verminderen dan beduidend.


Jouw lichaam, jouw herstel


Het is natuurlijk uiteindelijk het krachtigste en mooiste cadeau als jij jouw eigen lichaamswijsheid kan voelen en naar luisteren. Dat jij zelf herkent in welke stand jij je bevindt, wat jouw triggers zijn en dat je zelf kan herkennen, erkennen en reguleren. Door informatie, inzicht en dan integratie in jouw leven veranderen jouw automatische spanningspatronen. Je kan hier zelf, zonder een 1-op-1 therapie, al veel leren en een heel eind komen. En zelfs helemaal van je spanningsklachten afkomen!


Daarom ben ik een super leerzaam en diepgaand ONLINE PROGRAMMA aan het ontwikkelen, waarin jij alles leert over jouw lichaam, deze polyvagaal theorie, het zenuwstelsel, lichaamswijsheid en vooral manieren waarom je zelf in de herstel stand kan komen én vooral van jouw spanningsklachten begrijpt en verlicht.


Met oefeningen voor jouw zenuwstelsel en reflectie vragen om het inzicht vanuit lichaam te krijgen, het hoofd kan er veel van maken maar in het lichaam zit de echte wijsheid.


Wil jij dit leren? Jouw lichaam als jouw kompas in plaats van een last? Symptomen vóór je te gebruiken in plaats van tegen je? Echt begrijpen en voelen wat er gebeurt in jouw lichaam?



Wil jij meer info hierover?

  • JA, dit zou ik willen leren!

  • NEE, ik ga liever alleen naar cranio / 1-op-1 therapie

  • Ik zie een combinatie van 1-op-1 en online wel zitten

  • Geen interesse


Ik houd je op de hoogte via de nieuwsbrief en hier op mijn site en sociale media.